Żydzi – Cracovia jako klub demokratyczny

Cracovia – klub demokratyczny.

Cracovia powstała jako organizacja krakowskiego środowiska akademickiego, mimo to, (a może raczej dzięki temu) była klubem, jak wówczas mówiono, demokratycznym.
Oznaczało to, że jest otwarta na wszystkie grupy i środowiska. Nigdy nie ustanawiała żadnych barier klasowych, religijnych bądź narodowościowych.
Podziały klasowe były jeszcze bardzo mocne na początku XX wieku, mimo to w Cracovii było miejsce dla arystokratów, mieszczan, rzemieślników, robotników, studentów i uczniów.
Nie liczyło sie pochodzenie, jedynym kryterium były umiejętności sportowe.
Cracovia swoją polskość podkreślała narodowymi biało-czerwonymi barwami.
To właśnie działacze Cracovii doprowadzili do powstania Związku Polskiego Piłki Nożnej – związku piłkarskiego grupującego kluby z Galicji.
Mimo tego w Cracovii nie było żadnych barier narodowościowych. Oprócz Polaków w Pasach grali i działali Anglicy, Austriacy, Węgrzy, Czesi i oczywiście Żydzi.
Taki otwarty, demokratyczny charakter Cracovii nie odpowiadał wszystkim, zwłaszcza osobom o nacjonalistycznych poglądach.
Przykładem może tu byc tzw. sprawa Pychowskiego, a zwłaszcza użyte przez niego argumenty.

W 1924 z Cracovii do Wisły w zamian za obietnicę otrzymania mieszkania odszedł Aleksander Pychowski.
„Przegląd Sportowy” podśmiewywał się, że „pewien czołowy klub zamierza wybudować kamienice dla werbowania graczy Cracovii”.
W czasach amatorskiego futbolu taki materializm nie był dobrze widziany. Pychowski postanowił sie jakoś bronić. Napisał list do redakcji „PS”.
Wszystkiemu zaprzeczył i podał inne, rzekomo prawdziwe, powody. Oto dlaczego wg niego samego przeszedł odszedł z Cracovii:
„Klub czołowy w Krakowie i w Polsce w tak przygniatającej większości polski i chrześcijański rządzony jest faktycznie przez nieliczny szereg jednostek pochodzenia żydowskiego […] społecznie i etycznie niżej stojących jednostek”.
W tym samym numerze jest też odpowiedź Cracovii: tego komentować nie będziemy „gdyż uwłaczałoby to godności klubu”.


Paragraf aryjski.

Lata 30-te XX wieku to okres narastającego faszyzmu w Europie.
Hitlerowskie porządki znajdowały uznanie w wielu krajach. Także w Polsce wrosła aktywność środowisk endeckich wymierzona zwłaszcza w Żydów.
Jednym z pierwszych postulatów było wprowadzenie zasady numerus clausus na polskich uczelniach czyli wprowadzeniu limitu liczby studentów pochodzenia żydowskiego.
Wiązało się z tym getto ławkowe czyli zmuszanie żydowskich studentów do siadania tylko w wyznaczonych im miejscach.
Aby osiągnąć ten cel bojówki wszechpolaków stosowały brutalne metody, studentów-Żydów i tych, którzy stawali w ich obronie bito pałkami i kastetami.
Zdarzały się przypadki śmiertelne. Na Uniwersytecie Jagiellońskim numerus clausus wprowadzono od roku 1937/38 na wszystkich kierunkach. Limit dla Żydów wynosił 10% miejsc.
Wymuszano bojkot ekonomiczny żydowskich sklepikarzy, a w kilku miastach doszło nawet do pogromów.
Żydzi, którzy nie wyemigrują „powinni być uważani za pasożytów i jako tacy ulec zabiegom eksterminacyjnym” głosiła nacjonalistyczna prasa.
„Pomyśl tylko: spotykasz Żyda czy komunistę gdzieś w ciasnym miejscu. Walisz! Walisz żelazem prosto w zęby …” pisano na ulotkach. W atmosferze przemocy przeciwstawianie się faszyzującym bojówkom wymagało sporej odwagi.
W świecie piłki nożnej postulowano numerus nullus czyli całkowity zakaz dostępu dla Żydów.

Przepis taki wprowadziły niektóre kluby sportowe.
Statut Wisły Kraków zabraniał przynależności nie-Polakom. Na przełomie 1937 i 1938 Warta Poznań wystąpiła z żądaniem wprowadzenia paragrafu aryjskiego czyli wykluczenia z PZPN klubów, sędziów i piłkarzy nie-chrześcijan.
Wniosek ten poparły Wisła Kraków i AKS Chorzów.
W obronie praw Żydów (i innych mniejszości narodowych) wystąpiła Cracovia popierana przez Pogoń Lwów i ŁKS Łódź.
Tych antysemickich przepisów, wobec sprzeciwu władz państwowych, nie uchwalono na zjeździe PZPN.
Popierały je jednak władze Ligi.

Na oporne kluby wywierano naciski. Cracovia nie podporządkowała się tym zaleceniom stąd jej kłopoty z sędziami. W sezonie 1938 nagminnie gwizdano przeciw Cracovii i dopuszczano brutalną grę przeciw jej zawodnikom, natomiast dyskwalifikowano Pasiaków gdy bezkarnie faulowani sami wymierzali sprawiedliwość.
Najbardziej kuriozalnym punktem tej kampanii było unieważnienie wygranego przez Cracovię meczu u siebie z Polonią po tym jak sędzia złożył samokrytykę w prasie. Mecz nakazano powtórzyć – to jedyny taki przypadek w historii polskiej piłki. Powtórzony mecz Cracovia przegrała zamiast trzeciego zajmując miejsce siódme.


Stosunek kibiców Cracovii do określenia „Żydzi”.

„Żydzi”, „Żydki”, „Icki” czy „pejsy” to spotykane dziś określenia kibiców Cracovii.

Używają go – w charakterze wyzwiska – na ogół kibice konkurencyjnych krakowskich klubów. „Boją się nas żydowskie psy” głosił fragment pieśni umieszczonej na oficjalnej stronie Wisły Kraków SSA.
Wśród przynajmniej części kibiców Cracovii daje się zauważyć tendencję do akceptacji tego określenia.

Mówią na nas Żydzi
nikt tu tego sie nie wstydzi
Bo naszego klubu
jest piękna historia

– To fragment piosenki – „Cracovia” w wykonaniu Łysego.

Możesz nazwać mnie Żydem,
Nie jest to dla mnie wstydem.

– Napisał gtx, poeta opiewający Cracovię.


„Jude Gang” – właśnie tak postanowiły nazwać sie bojówki hooliganów Cracovii. Gwiazdę Dawida można spotkać na niektórych szalikach czy graffiti. Nie wprost nawiązują do tego także inne hasła kibiców: „Naród Wybrany” (o kibicach Pasów) czy „Ziemia Święta” (o stadionie).

Z faktu przyswojenia sobie tego określenia, nie należy jednak wyciągać wniosków o nieznajomości własnej historii. Kibice Cracovii są świadomi, że Cracovia nie była żydowskim klubem. Używanie żydowskiej symboliki wynika bądź to ze „zgrywy” (jest żartem skierowanym w tych, którzy uważają to określenie za wyzwisko) bądź z dumy z postawy Cracovii w czasach szalejącego antysemityzmu.

Należny tu zaznaczyć, że akceptacja żydowskiej symboliki przez kibiców Cracovii nie oznacza zgody dla kogokolwiek z zewnątrz by nazywać Żydami fanów Pasów. Warto przypomnieć kolejność: najpierw pojawiły się używane przez kibiców innych klubów jako wyzwiska określenia „Żydzi”, „pejsy” itp, a dopiero reakcją na nie jest przyswojenie sobie ich przez sympatyków biało-czerwonych. Nie może to być zatem usprawiedliwieniem dla czyjegokolwiek antysemityzmu.

 


WikiPasy.pl - encyklopedia KS Cracovia